Sport jarohatlari — nafaqat professional sportchilar, balki oddiy fitnes ishqibozlari, yuguruvchilar va bolalar ham duch keladigan muammo. Chala yoki noto'g'ri davolangan jarohat doimiy og'riq va harakat cheklanishiga olib kelishi mumkin. Quyida tiklanishning 4 bosqichli yo'l xaritasi.
1-bosqich: O'tkir davr (0–72 soat)
Jarohatdan keyingi birinchi 3 kun — eng muhim davr. Tana shish va yallig'lanish bilan javob beradi.
- Dam olish — jarohatlangan a'zoga yuk bermang.
- Sovuq kompress — har 2–3 soatda 15–20 daqiqa; shishni kamaytirishi mumkin.
- Balandlik — jarohatlangan oyoqni yurak darajasidan yuqori ko'tarib yoting.
- Elastik bint — yengil bosim shishni cheklaydi.
Mumkin emas: issiq qo'yish (shishni kuchaytiradi), jarohat joyini uqalash, «o'zi o'tib ketadi» deb kutish.
2-bosqich: Shish qaytgan davr (3–14 kun)
- Yengil cho'zish — og'riq chegarasida, har holatda 15–20 soniya.
- Suvda mashqlar — basseynda harakat: suv yukni kamaytirib, mushaklarni bo'shashtiradi.
- Fizioterapiya — ultratovush, magnit yoki lazer terapiyasi to'qima tiklanishini tezlashtirishi mumkin.
3-bosqich: Kuchni tiklash (2–6 hafta)
- Izometrik mashqlar — bo'g'imni qimirlatmasdan mushak kuchini mustahkamlash.
- Yengil qarshilik mashqlari — atrofdagi mushaklarni asta-sekin yuklash.
- Muvozanat mashqlari — masalan, bir oyoqda turish; bu qayta jarohatlanishdan himoya qiladi.
4-bosqich: Sportga qaytish (6–12 hafta)
- Sportga xos harakatlar — futbolchi uchun yon harakatlar, tennischi uchun zarba mashqlari.
- Sakrash va tezlik mashqlari — faqat mutaxassis ruxsati bilan.
- To'g'ri texnikani qayta o'rganish — jarohatga olib kelgan xatoni takrorlamaslik uchun.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
- Shish 72 soatdan ortiq saqlanib qolsa;
- og'riq dori-darmonsiz boshqarilmasa;
- jarohat joyi noodatiy shaklda yoki kuchli ko'kargan bo'lsa;
- harakat cheklanishi 2 haftadan oshsa;
- jarohat takrorlanib, har safar og'irlashsa;
- bolalardagi har qanday jiddiy jarohatda — skelet hali shakllanmoqda.
MedFit markazida sport reabilitatsiyasi
MedFit markazida LFK instruktorlari, manual terapevtlar va fizioterapevtlar jamoasi har bir sportchi va faol inson uchun individual tiklanish rejasini tuzadi. Bugun qabulga yoziling!